ﺗﯜﺭﻛﯩﻴﻪ ﺗﯧﻠﯩﯟﯨﺰﯨﻴﯩﺴﯩﺪﻩ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻥ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﺴﻰ

2 ﺳﺎﺋﻪﺕ ﺩﺍﯞﺍﻡ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺑﯘ ﭘﺮﻭﮔﺮﺍﻣﻤﯩﻐﺎ TVNET ﺗﯧﻠﯩﯟﯨﺰﯨﻴﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺧﺎﺩﯨﻤﻰ ﻳﯜﺳﯜﭖ ﺋﺎﺭﻣﺎﻏﺎﻥ ﺋﻪﭘﻪﻧﺪﻯ ﺭﯨﻴﺎﺳﻪﺗﭽﯩﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﺪﻯ. ﺑﯘ ﭘﺮﻭﮔﺮﺍﻣﻤﺎ ﺳﯜﻧﺌﯩﻲ ﻫﻪﻣﺮﺍﻫ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﻧﻪﻕ ﻣﻪﻳﺪﺍﻧﺪﯨﻦ ﺗﺎﺭﻗﯩﺘﯩﻠﺪﻯ.
 

TVNET ﺗﯧﻠﯩﯟﯨﺰﯨﻴﯩﺴﻰ ﻳﯧﯖﻰ ﺷﺎﻓﺎﻕ ﮔﯧﺰﯨﺘﯩﻨﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﺗﺎﺭﻣﯩﻘﻰ ﺑﻮﻟﯘﭖ، ﺗﯜﺭﻛﯩﻴﻪ ﻫﯚﻛﯜﻣﯩﺘﻰ ﻳﯧﻘﯩﻨﺪﯨﻦ ﻗﻮﻟﻼﭖ ﻛﯧﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺗﯧﻠﯧﯟﯨﺰﯨﻴﻪ ﻗﺎﻧﺎﻟﻼﺭﺩﯨﻦ ﺑﯩﺮﻯ ﺩﻩﭖ ﻗﺎﺭﺍﻟﻤﺎﻗﺘﺎ.
ﺩﻭﭼﺎﻧﺖ ﺩﻭﻛﺘﯘﺭ ﺋﻪﺭﻛﯩﻦ ﺋﻪﻣﻪﺕ ﺋﻪﭘﻪﻧﺪﻯ ﭘﺮﻭﮔﺮﺍﻣﻤﺎ ﺭﯨﻴﺎﺳﻪﺗﭽﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭ ﯞﻩ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻥ ﻫﻪﻗﻘﯩﺪﻩ ﺳﻮﺭﯨﻐﺎﻥ ﺳﻮﺋﺎﻟﻠﯩﺮﯨﻐﺎ ﺟﺎﯞﺍﺏ ﺑﻪﺭﺩﻯ.

ﺋﻪﺭﻛﯩﻦ ﺋﻪﻣﻪﺕ ﺋﻪﭘﻪﻧﺪﻯ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩﯔ ﺗﺎﺭﯨﺨﺘﯩﻜﻰ ﺭﻭﻟﻰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩﯔ ﺗﺎﺭﯨﺨﺘﺎ ﻗﯘﺭﻏﺎﻥ ﺩﯙﻟﻪﺗﻠﯩﺮﻯ ﯞﻩ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﺋﺎﺳﯩﻴﺎﺩﯨﻜﻰ ﺋﯩﺴﺘﺮﺍﺗﯧﮕﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﺋﻪﻫﻤﯩﻴﯩﺘﻰ ﻫﻪﻗﻘﯩﺪﻩ ﺳﯚﺯ ﻗﯩﻠﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻦ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩﯔ ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﺋﻪﻫﯟﺍﻟﻰ ﯞﻩ ﻗﯩﻴﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻘﻠﯩﺮﻯ، ﺧﯩﺘﺎﻱ ﻫﺎﻛﯩﻤﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭ ﺋﯜﺳﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺑﺎﺳﺘﯘﺭﯗﺵ ﻫﻪﺭﯨﻜﻪﺗﻠﯩﺮﻯ، ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﻰ ﺋﺎﺳﺴﯩﻤﻠﯩﻴﺎﺗﺴﯩﻴﻪ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﺘﻰ، ﻫﺎﺯﯨﺮﻗﻰ ﯞﻩﺯﯨﻴﻪﺗﺘﯩﻜﻰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺩﯗﻧﻴﺎ ﻛﯜﻧﺘﻪﺭﺗﯩﭙﯩﮕﻪ ﻛﯧﻠﯩﺸﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﺎﺳﺎﺳﻰ ﺳﻪﯞﻩﺑﻠﻪﺭ، ﺭﺍﺑﯩﻴﻪ ﻗﺎﺩﯨﺮ ﺧﺎﻧﯩﻤﻨﯩﯔ ﭼﻪﺗﺌﻪﻟﮕﻪ ﭼﯩﻘﯩﭗ ﺩﯗﻧﻴﺎ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻗﯘﺭﯗﻟﺘﯩﻴﯩﻨﯩﯔ ﺭﻩﺋﯩﺴﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﻛﯧﻴﯩﻨﻜﻰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﺴﯩﻨﯩﯔ ﺧﻪﻟﻘﺌﺎﺭﺍﺩﺍ ﺑﯚﺳﯜﺵ ﺧﺎﺭﺍﻛﺘﯧﺮﻟﯩﻚ ﺑﯩﺮ ﭘﻪﻟﻠﻪ ﻳﻮﻗﯩﺮﻯ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛﻟﮕﻪﻧﻠﯩﻜﻰ، ﺋﺎﻣﯧﺮﯨﻜﺎ ﯞﻩ ﻳﺎﯞﺭﻭﭘﺎﻧﯩﯔ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﺴﯩﮕﻪ ﻗﯩﺰﯨﻘﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﻫﻪﻗﻘﯩﺪﻩ ﺳﯚﺯ ﻗﯩﻠﺪﻯ.

ئەركىن ئەمەت ئەپەندى شەرقىي تۈركىستاننىڭ خىتاي ئۈچۈن ئىستراتېگىيىلىك ئەھمىيىتى ھەققىدە توختىلىپ مۇنداق دېدى: شەرقىي تۈركىستان خىتاي ئۈچۈن دۇنيا ئۈچۈن ناھايىتى مۇھىم ئىستراتېگىيىلىك ئەھمىيەتكە ئىگە. خىتاي خەرىتىسىگە قارايدىغان بولسىڭىز، شەرقتە خىتاي دېڭىزى بار، شىمالىغا سىبىرىيە تەرەپ جايلاشقان، خىتاينىڭ دۇنياغا ۋە غەربكە ئېچىلغان چىقىش نۇقتىسى پەقەت شەرقىي تۈركىستان، ئۇنىڭدىن سىرت شەرقىي تۈركىستاندا خىتايدىكى 148 تۈرلۈك قىممەتلىك يەر ئاستى بايلىقلارنىڭ يۈزدە 38% پرسەنت شەرقىي تۈركىستاندىن تېپىلىدۇ، بۈگۈنكى كۈندە نېفىتنىڭ قانچىلىك ئەھمىيەتلىك ئىكەنلىكىنى، ئېنېرگىيىنىڭ قانچىلىك ئەھمىيەتلىك ئىكەنلىكىنى ھەممىمىز بىلىمىز، بۈگۈن شەرقىي تۈركىستان خىتاينىڭ ھازەر دېڭىزىغىچە بولغان ئوتتۇرا ئاسىيادىكى تۈرك دۇنياسى بىلەن بولغان مۇناسىۋەتتە ئەھمىيەتلىك ھەمدە شەرقىي تۈركسىتاندا بولغان نېفىتلار قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن ئەھمىيەتلىك. بۈگۈن خىتاي دۇنيادا ئەڭ تىز سۈرئەتتە تەرەققىي قىلغان دۆلەتلەردىن بىرى، تەرەققىي قىلىش ئۈچۈن نېمە كېرەك؟ ئېنېرگىيە كېرەك بولىدۇ، ئېنىرگىيىنى نەدىن قولغا كەلتۈرۈۋاتىدۇ؟ شەرقىي تۈركىستاندىن قولغا كەلتۈرۈۋاتىدۇ، بۇ سەۋەپتىن شەرقىي تۈركىستاندا تارتىۋاتقان زۇلۇمنىڭ كۆپىنچىسى بۇ سەۋەپتىن يۈز بېرىۋاتىدۇ. 1991 ‏- يىلى سوۋىت ئىتتىپاقى پارچىلانغاندىن كېيىن شەرقىي تۈركىستاندا ۋەزىيەت بارغانسېرى كەسكىنلەشمەكتە. مەدەنىيەت ‏- كۇلتېر ھوقۇقى، ئىنسانچە ياشاش شەرت ‏- شارائىتلىرى شەرقىي تۈركىستانلىقلاردىن تارتىۋېلىنغان، خىتايلارنىڭ ئۆزلىرى قانۇنلۇق دەپ ئېتىراپ قىلغان ھەق ‏- ھوقۇقلار ئەڭ ئاخىرقى 15 ، 20 يىل ئىچىدە بىر ‏- بىرلەپ تارتىۋېلىنغان ۋەزىيەت شەكىللەندى.

ﭘﺮﻭﮔﺮﺍﻣﻤﺎ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﺪﺍ، TVNET ﺗﯧﻠﯩﯟﯨﺰﯨﻴﯩﺴﻰ ﻣﯘﺧﺒﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯩﺴﺘﺎﻧﺒﯘﻝ ﻛﻮﭼﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﺎﻳﻠﯩﻨﯩﭗ ﻳﯜﺭﯛﭖ ﺧﻪﻟﻖ ﺋﺎﻣﻤﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻥ ﻫﻪﻗﻘﯩﺪﻩ ﻧﯧﻤﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺑﯩﻠﯩﺴﯩﺰ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﺳﻮﺋﺎﻟﯩﻐﺎ ﺟﺎﯞﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻧﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﭘﯩﻜﯩﺮﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﺎﯕﻼﺗﺘﻰ. ﺑﻪﺯﻯ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪﺭ ﺋﯘ ﻳﻪﺭﺩﻩ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻗﯧﺮﯨﻨﺪﺍﺷﻠﯩﺮﯨﻤﯩﺰ ﺑﺎﺭ، ﺋﯘﻻﺭ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻥ ﺧﻪﻟﻖ، ﺧﯩﺘﺎﻳﻼﺭ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩﺪﯨﻦ ﺯﯗﻟﯘﻣﻐﺎ ﺋﯘﭼﺮﺍﯞﺍﺗﯩﺪﯗ، ﺩﻩﭖ ﺟﺎﯞﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ.

ﻛﯚﭘﯩﻨﭽﻪ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪﺭ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﯞﻩ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﺴﯩﺘﺎﻧﻨﻰ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺑﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﺪﯛﺭﮔﻪﻥ، ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺴﯩﻢ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪﺭ ﺋﯘ ﻳﻪﺭﻧﻰ ﺑﯩﻠﻤﻪﻳﻤﻪﻥ، ﻣﻪﻟﯘﻣﺎﺗﯩﻢ ﻳﻮﻕ، ﺩﻩﭖ ﺟﺎﯞﺍﺏ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ، ﺑﯩﺮ ﻳﺎﺵ ﺗﯜﺭﻙ ﺑﯘ ﻫﻪﻗﺘﻪ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩﯦﮕﻪﻥ: ﺧﯩﺘﺎﻱ ﻫﯚﻛﯜﻣﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻗﻮﻝ ﺋﺎﺳﺘﯩﺪﺍ ﺋﯧﺰﯨﻠﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻥ ﺧﻪﻟﻘﯩﻨﯩﯔ ﻫﺎﺩﯨﺴﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺑﯩﻠﯩﻤﻪﻥ، ﺋﯘﻻﺭ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻥ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﯘ ﻳﻪﺭﺩﻩ ﺯﯗﻟﯘﻡ ‏ - ﺋﯩﺴﻜﻪﻧﺠﯩﮕﻪ ﺋﯘﭼﺮﺍﯞﺍﺗﯩﺪﯗ، ﺋﻪﻟﯟﻩﺗﺘﻪ ﻛﻪﻟﮕﯜﺳﯩﺪﻩ ﻳﻪﻧﻰ، ﻗﺎﭼﺎﻥ ﺧﯩﺘﺎﻳﻐﺎ ﺩﯦﻤﻮﻛﺮﺍﺗﯩﻴﻪ ﻛﻪﻟﺴﻪ ﺷﯘ ﭼﺎﻏﺪﺍ ﺋﯘﻻﺭﻏﺎ ﻫﻪﻕ ‏ - ﻫﻮﻗﯘﻕ ﺑﯧﺮﯨﻠﯩﺪﯗ ﺩﻩﭖ ﺋﻮﻳﻼﻳﻤﻪﻥ.

ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﻛﯩﺸﻰ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩﯦﺪﻯ: ﺋﯘ ﻳﻪﺭﺩﻩ ﺧﯩﺘﺎﻱ ﺑﯧﺴﯩﻤﻰ ﺋﺎﺳﺘﯩﺪﺍ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻥ ﺗﯜﺭﻛﻠﻪﺭ ﺑﺎﺭ، ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺴﻤﻰ ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺩﯙﻟﻪﺗﻠﻪﺭﮔﻪ ﻛﯚﭼﯜﭖ ﻛﻪﺗﺘﻰ، ﺑﯩﺮ ﻗﯩﺴﯩﻤﻠﯩﺮﻯ ﺗﯜﺭﻛﯩﻴﯩﺪﻩ ﻳﺎﺷﺎﯞﺍﺗﯩﺪﯗ.

ﺑﺎﺷﻘﺎ ﺑﯩﺮ ﻛﯩﺸﻰ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩﯦﺪﻯ: ﻣﻪﻥ ﺋﯘﻻﺭﻧﻰ ﺑﯩﻠﯩﻤﻪﻥ، ﺋﯘﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﻫﯟﺍﻟﯩﻨﯩﯔ ﻳﺎﺧﺸﻰ ﺋﻪﻣﻪﺳﻠﯩﻜﯩﻨﻰ، ﻗﯩﻴﯩﻦ ﺋﻪﻫﯟﺍﻟﺪﺍ ﻗﺎﻟﻐﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺑﯩﻠﯩﻤﻪﻥ، ﺋﻪﻣﻤﺎ ﺋﯧﻨﯩﻖ ﺑﯩﺮ ﻣﻪﻟﯘﻣﺎﺕ ﻳﻮﻕ.

ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﻳﺎﺵ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩﯦﺪﻯ: ﻫﺎﺯﯨﺮ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻧﺪﺍ ﻧﻪﭼﭽﻪ ﻳﯩﻠﻼﺭﺩﯨﻦ ﺑﯩﺮﻯ ﺯﯗﻟﯘﻡ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﺘﻰ ﺋﯩﺠﺮﺍ ﻗﯩﻠﯩﻨﻤﺎﻗﺘﺎ، ﻳﻪﻧﻰ ﻫﺎﻣﯩﻠﻪ ﺋﺎﻳﺎﻟﻼﺭﻧﯩﯔ ﺑﯘﯞﺍﻗﻠﯩﺮﻯ ﺋﯩﺴﻜﻪﻧﺠﻪ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﺶ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﻗﻮﺭﺳﯩﻘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯧﻠﯩﻨﯩﯟﺍﺗﯩﺪﯗ. ﭘﯜﺗﻜﯜﻝ ﺩﯦﻤﻮﻛﺮﺍﺗﯩﻴﻪ ﻫﻪﻗﻠﯩﺮﻯ ﭼﻪﻛﻠﻪﻧﮕﻪﻥ ﯞﻩﺯﯨﻴﻪﺗﺘﻪ ﯞﻩ ﺋﯘ ﻳﻪﺭﺩﯨﻜﻰ ﺩﯨﻨﻰ ﻫﻪﻕ - ﻫﻮﻗﯘﻗﻠﯩﺮﻯ ﻳﻮﻕ ﺋﯧﺘﯩﻠﮕﻪﻥ ﺋﻪﻫﯟﺍﻟﺪﺍ، ﺧﯩﺘﺎﻳﻨﯩﯔ ﻛﯧﯖﻪﻳﻤﯩﭽﯩﻠﯩﻚ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﺘﻰ ﺋﺎﺳﺘﯩﺪﺍ، ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻧﺪﯨﻜﻰ ﺗﯜﺭﻛﭽﻪ ﺋﺎﺗﺎﻟﻐﯘﻻﺭ ﻳﻮﻕ ﺋﯧﺘﯩﻠﻤﻪﻛﺘﻪ ﯞﻩ ﺩﯗﻧﻴﺎﻧﯩﯔ ﻛﯜﺯ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪﺍ ﺑﯩﺮ ﺋﯧﺘﻨﯩﻚ ﻗﯩﺮﻏﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻖ ﺋﯩﺠﺮﺍ ﻗﯩﻠﯩﻨﻤﺎﻗﺘﺎ.

ﭘﺮﻭﮔﺮﺍﻣﻤﺎ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩﺪﺍ ﻳﻪﻧﻪ TVNET ﺗﯧﻠﯩﯟﯨﺰﯨﻴﯩﺴﻰ ﻣﯘﺧﺒﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻥ ﻫﻪﻣﻜﺎﺭﻟﯩﻖ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺑﺎﺷﻠﯩﻘﻰ ﺋﯩﺴﻤﺎﺋﯩﻞ ﭼﯩﻨﮕﯩﺰ ﯞﻩ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻥ ﯞﻩﺧﭙﯩﻨﯩﯔ ﺑﺎﺵ ﻛﺎﺗﯩﭙﻰ ﻫﺎﻣﯘﺕ ﻛﯚﻛﺘﯜﺭﻙ ﺋﻪﭘﻪﻧﺪﯨﻠﻪﺭ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭ ﯞﻩ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻥ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﺴﻰ ﻫﻪﻗﻘﯩﺪﻩ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﺎﺭﻏﺎﻥ ﺳﯚﻫﺒﻪﺕ ﭘﺮﻭﮔﺮﺍﻣﻤﯩﺴﻰ ﻗﻮﺷﯘﻣﭽﻪ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺗﯧﻠﯧﯟﯨﺰﯨﻴﻪ ﻛﯚﺭﮔﯜﭼﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺗﻪﻗﺪﯨﻢ ﻗﯩﻠﯩﻨﺪﻯ.

ﻫﺎﻣﯘﺕ ﻛﯚﻛﺘﯜﺭﻙ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩﯦﺪﻯ: ﺑﯜﮔﯜﻧﻜﻰ ﻛﯜﻧﺪﻩ ﻗﻪﺷﻘﻪﺭ ﺷﻪﻫﯩﺮﻯ ﻳﻪﻧﻰ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻧﻨﯩﯔ ﻧﻪﭼﭽﻪ ﻣﯩﯔ ﻳﯩﻠﻠﯩﻖ ﺗﺎﺭﯨﺨﻘﺎ ﺋﯩﮕﻪ، ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ ﻣﻪﺭﻛﯩﺰﻯ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻛﯘﻟﺘﯜﺭ ﭘﺎﻳﺘﻪﺧﺘﯩﻤﯩﺰ ﻣﻪﻫﻤﯘﺕ ﻗﻪﺷﻘﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺷﻪﻫﯩﺮﻯ، ﺗﯜﻧﺠﻰ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻥ ﺗﯜﺭﻙ ﺩﯙﻟﯩﺘﻰ ﻗﺎﺭﺍﺧﺎﻧﯩﻴﻼﺭﻧﯩﯔ ﭘﺎﻳﺘﻪﺧﺘﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﻗﻪﺷﻘﻪﺭ ﺑﯜﮔﯜﻥ ﺗﺎﺭﯨﺦ ﺳﻪﻫﻨﯩﺴﯩﺪﯨﻦ ﺋﯚﭼﯜﺭﯛﻟﯜﺵ ﺗﻪﻫﺪﯨﺘﯩﮕﻪ ﺩﯛﭺ ﻛﻪﻟﻤﻪﻛﺘﻪ. ﺧﯩﺘﺎﻱ ﻫﯚﻛﯜﻣﯩﺘﻰ ﺗﯜﺭﻙ ‏ﻛﯘﻟﺘﯜﺭ ‏ - ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﻣﻪﺭﻛﯩﺰﻯ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺷﻪﻫﻪﺭﻧﻰ ﭼﯧﻘﯩﭗ ﺋﻮﺭﻧﯩﻐﺎ ﻳﯧﯖﻰ ﺑﯩﻨﺎ ﺳﯧﻠﯩﺸﻨﻰ ﻗﺎﺭﺍﺭ ﻗﯩﻠﻤﺎﻗﺘﺎ. ﺩﯗﻧﻴﺎﺩﯨﻜﻰ ﺋﻪﯓ ﺋﺎﺟﯩﺰ ﯞﻩﺯﯨﻴﻪﺗﺘﻪ ﻗﺎﻟﻐﺎﻥ ﭘﯜﺗﻜﯜﻝ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭ ﺑﯘ ﺷﻪﻫﻪﺭﻧﯩﯔ ﭼﯧﻘﯩﻠﯩﺸﯩﻨﻰ ﺗﻮﺳﯘﭖ ﻗﯧﻠﯩﺶ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻗﻮﻟﯩﺪﯨﻦ ﻛﯧﻠﯩﺸﭽﻪ ﺗﯩﺮﯨﺸﭽﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﻛﻪﻟﻤﻪﻛﺘﻪ.

ﻫﺎﻣﯘﺕ ﻛﯚﻛﺘﯜﺭﻙ ﻳﻪﻧﻪ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩﯦﺪﻯ: ﺗﯜﺭﻛﭽﻪ ﺋﻮﻟﯩﻤﭙﯩﻴﺎﺗﻘﺎ ﺋﺎﺳﺎﺱ ﺳﺎﻟﻐﺎﻥ، ﺗﯜﺭﻛﯩﻲ ﺗﯩﻠﻼﺭ ﺩﯨﯟﺍﻧﻰ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻗﯩﻤﻤﻪﺗﻠﯩﻚ ﺋﻪﺳﻪﺭﻧﯩﯔ ﻳﺎﺯﻏﯘﭼﯩﺴﻰ ﻣﻪﻫﻤﯘﺕ ﻗﻪﺷﻘﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻳﯘﺭﺗﻰ ﻗﻪﺷﻘﻪﺭﺩﻩ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭ ﺋﯚﺯ ﺗﯩﻠﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ‏ - ﺗﯜﺭﻙ ﺗﯩﻠﯩﺪﺍ ﺳﯚﺯﻟﯩﺸﻪﻟﻤﻪﻳﯟﺍﺗﯩﺪﯗ، ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩﯔ ﺗﯩﻠﻰ، ﺩﯨﻨﻰ، ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﻳﻮﻕ ﺋﯧﺘﯩﻠﯩﺶ ﺧﻪﯞﭘﯩﮕﻪ ﺩﯛﭺ ﻛﯧﻠﯩﯟﺍﺗﯩﺪﯗ. ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻧﺪﺍ ﻳﺎﺷﺎﯞﺍﺗﻘﺎﻥ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭ ﺗﯜﺭﻙ، ﺋﯩﺴﻼﻡ ﯞﻩ ﺩﯗﻧﻴﺎ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﯩﺘﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻣﯘﻫﯩﻢ ﺗﯚﻫﭙﯩﻠﻪﺭ ﻗﻮﺷﻘﺎﻥ ﻣﯩﻠﻠﻪﺗﺘﯘﺭ. ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺕ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻐﺎ ﺑﯜﻳﯜﻙ ﻫﻪﺩﯨﻴﻪﻟﻪﺭ ﺑﻪﺭﮔﻪﻥ ﺧﻪﻟﻖ. ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻧﺪﺍ ﻳﺎﺷﺎﯞﺍﺗﻘﺎﻥ 30 ﻣﯩﻠﻴﻮﻥ ﺗﯜﺭﻙ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻥ ﯞﻩ ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﯩﻴﻪﺗﻨﯩﯔ ﺋﻪﯓ ﺷﻪﺭﻩﭘﻠﯩﻚ ﯞﻩ ﺋﻪﯓ ﭘﻪﺧﯩﺮﻟﯩﻚ ﺑﯩﺮ ﺧﻪﻟﻘﯩﻨﯩﯔ ﺧﯩﺘﺎﻳﻼﺭ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩﺪﯨﻦ ﺋﺎﺳﺘﺎ ‏ - ﺋﺎﺳﺘﺎ ﻳﻮﻕ ﺋﯧﺘﯩﻠﯩﺸﻰ ﯞﻩ ﭘﯜﺗﻜﯜﻝ ﺩﯗﻧﻴﺎﻧﯩﯔ ﺑﯘﻧﯩﯖﻐﺎ ﺳﯜﻛﯜﺕ ﻗﯩﻠﯩﺸﻰ ﺧﯘﺳﯘﺳﻪﻥ، ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻤﯩﺰ، ﺩﯨﻨﯩﻤﯩﺰ، ﺗﯩﻠﯩﻤﯩﺰ، ﻫﻪﺭ ﺷﻪﻳﺌﯩﻤﯩﺰ ﺑﯩﺮ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺗﯜﺭﻙ ﺧﻪﻟﻘﯩﻨﯩﯔ ﺑﯘ ﯞﻩﻗﻪﮔﻪ ﻧﯩﺴﺒﻪﺗﻪﻥ ﺳﯜﻛﯜﺕ ﻗﯩﻠﯩﭗ ﺗﯘﺭﯗﺷﻰ ﺳﻪﯞﻩﺑﯩﺪﯨﻦ ﺧﯩﺘﺎﻳﻼﺭﻧﯩﯔ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺗﯜﺭﻛﯩﺴﺘﺎﻥ ﺧﻪﻟﻘﯩﮕﻪ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﯧﺮﯨﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺋﺎﺳﺴﯩﻤﻠﻴﺎﺗﺴﯩﻴﻪ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﺘﯩﻨﻰ ﺗﯧﺨﯩﻤﯘ ﺗﯩﺰﻟﯩﺘﯩﺸﻰ ﺑﯩﺰﻧﻰ ﺑﯩﺌﺎﺭﺍﻡ ﻗﯩﻠﻤﺎﻗﺘﺎ.

ﭘﺮﻭﮔﺮﺍﻣﻤﺎ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩﺪﺍ ﻳﻪﻧﻪ ﻣﻪﺭﻫﯘﻡ ﯞﻩﺗﻪﻧﭙﻪﺭﯞﻩﺭ ﻧﺎﺧﺸﯩﭽﻰ ﻛﯜﺭﻩﺵ ﻛﯜﺳﻪﻧﻨﯩﯔ ﺭﺍﺑﯩﻴﻪ ﻗﺎﺩﯨﺮﺧﺎﻧﯩﻤﻨﻰ ﻣﻪﺩﻫﯩﻴﯩﻠﻪﭖ ﺋﻮﻗﯘﻏﺎﻥ ﻧﺎﺧﺸﯩﺴﻰ ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﻠﺪﻯ.

ﭘﺮﻭﮔﺮﺍﻣﻤﺎ ﺋﺎﺧﯩﺮﯨﺪﺍ ﺋﻪﺭﻛﯩﻦ ﺋﻪﻣﻪﺕ ﺋﻪﭘﻪﻧﺪﻯ، ﺗﯜﺭﻛﯩﻴﻪ ﻫﯚﻛﯜﻣﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﺴﯩﮕﻪ ﻛﯚﯕﯜﻝ ﺑﯚﻟﯜﺷﯩﻨﻰ، ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﻣﯘﺷﯘ ﺋﺎﻳﻨﯩﯔ 28 ‏ - ﻛﯜﻧﻰ ﺧﯩﺘﺎﻳﻐﺎ ﺭﻩﺳﻤﯩﻲ ﺯﯨﻴﺎﺭﻩﺗﻜﻪ ﺑﺎﺭﻣﺎﻗﭽﻰ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺗﯜﺭﻛﯩﻴﻪ ﺟﯘﻣﻬﯘﺭ ﺭﻩﺋﯩﺴﻰ ﺋﺎﺑﺪﯗﻟﻼﮔﯜﻟﮕﻪ ﺧﯩﺘﺎﺏ ﻗﯩﻠﯩﭗ، ﺧﯩﺘﺎﻱ ﺯﯨﻴﺎﺭﯨﺘﻰ ﺟﻪﺭﻳﺎﻧﯩﺪﺍ، ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﺴﻰ، ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﻼ ﺧﯩﺘﺎﻱ ﻫﯚﻛﯜﻣﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﻰ ﺋﺎﺳﺴﻤﯩﻠﻴﺎﺗﺴﯩﻴﻪ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺳﯩﻴﺎﺳﯩﺘﻰ، ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﻨﺴﺎﻥ ﻫﻪﻗﻠﯩﺮﻯ ﺩﻩﭘﺴﻪﻧﺪﯨﭽﯩﻠﯩﻜﻰ ﻗﺎﺗﺎﺭﻟﯩﻖ ﻣﻪﺳﯩﻠﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﯨﻐﺎ ﻗﻮﻳﯘﺷﯩﻨﻰ ﭼﺎﻗﯩﺮﯨﻖ ﻗﯩﻠﺪﻯ.

مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا رادىئوسى